سخن امروز

شب 23  آخرين شب از شب هاي قدر است ...
در روايات تأکيد بسياري بر اين شب شده است اما متأسفانه آن را دست کم مي گيريم
بايد روي دل را متوجه قبله مقصود کرد پيشرفت ما به قيل و قال و کثرت تلاوت و تعداد رکعات نماز نيست
ما درون را بنگريم و حال را
ني برون را بنگريم و قال را
حجت الاسلام انصاري سخنان خويش را چنين آغاز کرد که: درگاه الهي با مسائل ظاهري کاری ندارد، محتوا و درون را مهم مي داند . يکي از بزرگان مي گويد که من حاضرم نماز پنجاه شصت ساله ي خود را با يکي از نمازهاي بعضي از اشخاص ساده عوض کنم...

ادامه

نویسنده/نویسندگان: سخنرانی حجت الاسلام انصاری در شب 23 رمضان
بازدید کننده: 4

سخن امروز

احیای شب 21 و غم فراق پیشوای عدالت

شب قدر، شب امام زمان، شب نزول قرآن، شب نزول "انا انزلنا و نزول ملائکه است...
شخصی نزد امام باقر (ع) آمد. امام(ع) از او سؤال کرد که مفسرین درباره ی آیه ی "تنزل الملائکة و روح" چه می گویند؟ ... آن مرد پاسخ داد، مفسرین می گویند که: ملائکه در این شب نازل می شوند. امام (ع) فرمود: بر چه کسانی ؟ ایشان گفت: بر مردم. امام باقر (ع) فرمود: آیا تا به حال از کسی (مردم) شنیده ای که بگوید ملائکه بر من نازل شده اند!؟ او پاسخ داد: نه. ای پسر رسول خدا، تفسیرش را خود بگویید زیرا که شما به اسرار آن آگاهید.

ادامه

نویسنده/نویسندگان: سخنرانی حجت الاسلام انصاری
بازدید کننده: 11

نقد نظریه ی فلسفه سیاسی ملا صدرا و نسبت آن با مشروطه و انقلاب اسلامی

نقد نظریه ی فلسفه سیاسی ملا صدرا و نسبت آن با مشروطه و انقلاب اسلامی
نوشته: حسین انصاری
Mail: ansari@ghadir-edu.com
چکیده
در سال های اخیر برخی ابتدا در پی اثبات اندیشه و سپس فلسفه ی سیاسی صدرائی برآمده اند. آن گاه پاره ای دیگر تلاش کرده اند تا نسبتی میان اندیشه ی سیاسی صدرا با مشروطیت و انقلاب اسلامی برقرار کنند. اینان در نوشته های خود انقلاب اسلامی را وامدار تفکر امتزاجی و فلسفه ی متعالیه صدرائی بر شمرده اند. در برابر موافقان این نظریه و پیامد های آن، طیف وسیعی از مخالفان حضور دارند که تا کنون در فرصت های مناسب به نقد این نظریه پرداخته اند. در این مقاله سعی شده تا ابتدا گذری بر تاریخ و زمینه ی پیدایش این بحث، صورت بگیرد و در ادامه، دلائل ارائه شده در این زمینه نقد شود.
ادامه

نویسنده/نویسندگان: حسین انصاری
بازدید کننده: 363

نقش و جايگاه شيخ صدوق در فرهنگ تشيع

نقش و جايگاه شيخ صدوق در فرهنگ تشيع

نوشته: حسين انصاري

چکیده:
آثار شیخ تنها گزارش و روایت حدیث نیست بلکه هر جا که لازم دیده، به شرح حدیث پرداخته و یا در بحث فقهی و اجتهادی وارد شده است. این نظرها و دیدگاه‌ها بیشتر در متن کتاب‌ها پراکنده است. پژوهشگران حدیث و فقیهان مستقیم و غیر مستقیم با آرای وی درگیر هستند و باید به آنها توجه داشته باشند.
از ویژگی‌های آثار شیخ، توجه فراوان او به معانی متن است. محدثان جهان اسلام به طور اعم و محدثان شیعه به خصوص، از دیرباز توجهی خاص به معنای متن داشته ‌اند .
دانشمندان شیعه با توجه به دریافت‌های مذهبی خود، به لایه‌های تو در توي معانی و وجود بطون، افزون بر ظواهر لفظ، باور داشتند. آموزه‌های رسیده از امامان شیعه نه تنها بر وجود این لایه‌ها انگشت تأکید می‌نهاد بلکه دایره‌ی آن را بسیار گسترده‌تر و نیازمند دانش‌های فراتری هم قلمداد می‌کرد. مقوله‌ای که امروزه به ملاحظات فلسفی درباره‌ی زبان به مثابه‌ی یک پدیده‌ی انسانی انجامیده است .
مجموع آثار به جا مانده و گزارش شده‌ی شیخ صدوق، برای همگان چشمگیر و تحسین برانگیز بوده  است. برخی شمار تألیفاتش را 300 عنوان نوشته‌اند.
هیچ شکی در این نیست که آثار شيخ به ترویج مذهب اثنا عشری انجامیده و در گسترش حدیث و فقه و کلام شیعه نقش بسزایی دارد و بخش قابل توجهی از احادیث موجود در کتب روایی را به خود اختصاص داده است  همچنان که تحقیق چنین هدفی اکنون قابل انکار نمی‌تواند باشد. اما اینها چیزی جز کشف انگیزه اصلی شیخ از تألیف‌های گوناگون است . آیا مؤلف در پیدایش آثار خود ، تنها همین هدف کلی را نشانه رفته بوده است؟ فقط به ترویج و نشر می‌اندیشیده است؟ یا آنکه به گونه‌ای جزیی‌تر و نازک بینانه – بلکه واقع بینانه‌تر در پی دست یافتن به اهدافی بوده است که نشر و ترویج فرهنگ شیعه نیز در پوشش همان هدف قرار می‌گیرد؟ و بخشی از آن هدف بزرگ را شکل می‌دهد ؟
اگر شخصیت شیخ به شایستگی تحلیل شود و در کنار توانمندی‌های علمی و قدرت حافظه و وسعت دانشی که داشته است، نظم فکری، هدفمندی، زمانه شناسی و واقع نگری‌های او نیز در نظر گرفته شود ، می‌توان انتظار داشت که به پرسش‌های بالا پاسخ درست و روشنی داده شود.

ادامه

نویسنده/نویسندگان: حسین انصاری
بازدید کننده: 300

شهر گمشده: فاطمه چه گفت؟ مدینه چه شد؟

شهر گمشده: فاطمه چه گفت؟ مدینه چه شد؟
نوشته محمد حسن زورق  با مقدمة علامه محمد رضا حکیمی
چکیده نویس: زهرا فصیحی

شهر گمشده کتابی خوش نوشته در موضوع تاریخ تحلیلی زندگانی فاطمه(س) است. این کتاب با مقدمه استاد حکیمی[1] تا کنون چند بار و از جمله آخرین بار در 1388 توسط دفتر نشر فرهنگ اسلامی منتشر شده است.کتاب در نوع نگرش سیاسی و اجتماعی اش به تاریخ پر ابهام و فاجعه بار دهه دوم و سوم از تاریخ صدر اسلام، جایگاه خاصی دارد که بر ارزش آن می افزاید. قلم روان و پردازش خوب نویسنده کتاب را خواندنی تر می کند. اما با وجود اینها خالی از ضعف هم نیست. کاستی های چون فقدان ارجاعات و عدم ذکر دقیق مآخذ، فربهی تحلیل ها و ارائه اندک اسناد و مدارک، عدم بررسی دقیق پاره ای از اسناد و مدارک تاریخی و .... که بیشتر نمونه هایی از این دست در نیمه اول کتاب به چشم می خورد. نیمه ای که دراز دامنی آن می تواند حوصله برخی از خوانندگان را هم سر ببرد و آنان را از خواندن نیمه دوم - به ویزه بخش پایانی- محروم سازد. همین نکته های یاد شده انگیزه ای شد تا گزارش و گزیده ای از نیمه دوم کتاب را برای خوانندگان فراهم کنیم تا کمی فرصت ها، یا حجم زیاد و گرانی کتاب، آنان را از تحلیل خوب کتاب و آشنایی با تاریخ افتخار آفرین دختر پیامبر باز ندارد. شاید اگر نویسنده، حداقل چکیده و فشرده ای از کتاب را با همان عنوان "شهر گمشده" منتشر می کرد، کاری بسیار مناسب و سودمند بود.
معاونت آموزش و پژوهش مؤسسه

ادامه

نویسنده/نویسندگان: زهرا فصیحی
بازدید کننده: 309

تأثیر نواندیشی و تجدد بر اندیشه و روش علامه امینی(ره)

تأثیر نواندیشی و تجدد

بر اندیشه و روش علامه امینی(ره)

نوشته: حسین انصاری 

 درباره ی علامه امینی گزارش های متعددی وجود  دارد . شاید به جرأت بتوان گفت که پاره‌ای از این گزارش‌ها سطحی نوشته شده و قابل الگوگیری نیستند. سال تولد، دوران تحصیل، اساتید و آثار،  تقریباً ًمسائلی است که در این نوشتارها تکرار می شود. در همین حال کمتر از چگونگی شکل گیری شخصیت، افراد یا کتاب‌های تأثیر گذار ، حوادث و رویدادهای تعیین کننده و مسافرت‌ها و … سخن به میان می‌آید. می‌دانیم که شکل گیری شخصیت کسانی مانند علامه  امینی حاصل چندین و گاهی دهها عامل تأثیر گذار است. غفلت از این عوامل و فراموش کردن جایگاه مهم آنها زیانبار بوده و پذیرفتنی نیست. برای درک دقیق از شخصیت افراد، باید عوامل شکل دهنده‌ی شخصیت، به خوبی مطالعه و بررسی شود. معمولاً این عوامل را به دو دسته (عوامل) درونی و (عوامل) بیرونی تقسیم می‌کنند. عوامل وراثتی و روانی از دسته‌ی اول و عواملی چون: عوامل محیطی، اجتماعی و فرهنگی جزو دسته‌ی بیرونی به شمار می‌آیند. تعلیم و تربیت، اساتید، محیط‌های رشد و تکامل، دوستان، دین، آداب و رسوم محیط زندگی، کتاب‌ها، سفرها، دیدارها و..  از نقطه‌های تأثیر گذار بیرونی در تکوین شخصیت انسان است.
اکنون می‌توان دریافت که در یادکرد عالمان دین و شخصیت‌های علمی آنان، برخی از نقاط مؤثر، یا از قلم افتاده‌ یا آنکه به خوبی و دقت بررسی نشده‌اند.
مثلاً اساتید، مدرسه‌ها، دروس و هم شاگردی‌های علامه امینی(ره) بررسی می‌شود، امّا جامعه شناسی محیط زندگی و فعالیت‌ها و مسائل فرهنگی- اجتماعی معاصر با او مسکوت می‌ماند. اینکه کدام جریان یا جریان‌های فکری می‌تواند بر ذهن و اندیشه‌ی علامه امینی(ره) اثر گذارده باشد، یا کدام دیدارها و سفرها تأثیر بیشتری در او داشته است؟! یا اینکه چه کتاب‌هایی و کدام نویسندگان به پویایی سخن و قلم او یاری رسانده است، پرسش‌هایی مفید و راهگشاست. در این نوشتار کوتاه، فرصتی برای پرداختن به همه‌ی این موارد نیست، بنابراین تنها به یادکرد شواهدی می‌پردازیم که می‌تواند نشانگر "تأثیر نوگرایی و تجدد فکری جهان اسلام بر روش و اندیشه‌ی علامه امینی(ره)" باشد

ادامه

نویسنده/نویسندگان: حسین انصاری
بازدید کننده: 338

تا ابد ، فاطمه فاطمه است!

تا ابد ، فاطمه فاطمه است!

گزیده ای از مقدمه ی استاد علامه محمد رضا حکیمی

بر کتاب: شهر گمشده

خدایا ! اکنون چه کسی ممکن است پیدا شود ، و در این وحشتستانی که پدید آمده‌است ، قد علم کند ، و رسالت با پیامبر مدفون شده را از نو زنده سازد ؟ !
پیامبر اکرم برای بقای دین جاودان الهی ، پس از سال‌ها مجاهده و تلاش ، و ایثار‌ها و دفاع‌ها ، و تحمل جنگ‌هایی بس سخت ( چونان جنگ احد ) ، و شهید دادن‌ها ( شهیدانی مانند حمزه سیدالشهدا، عموی مکرم پیامبر ، وحنظله غسیل الملائکه ، فرشتگان بدن او را غسل دادند) ، قرآن وعلی را که عالم وعامل به قرآن بود ، و می‌توانست امت را مانند خود محمد ( ص ) تربیت کند و به تربیت قرآنی – محمد تداوم بخشد ، در میان مسلمانان گذاشت و درباره اهل بیت خود – از جمله حضرت بانوی عظمی فاطمه زهرا ( س ) – سفارش‌ها و تأکید‌های بسیار کرد ، زیرا تحقق همه اهداف معنوی و مادی دین خدا ، در جهت هدایت انسان ، جز با هدایت تربیت آمیز آنان میسر نمی‌شد ، چنان که تاریخ هم امروز گواه بر این زیان بزرگ است ، زیان ترک پیروی از قرآن – اهل بیت (ع) ، در معرفت و عمل ، که دو اصل مهم تلاش‌های انسانی‌اند ، و انسان‌ها را از حرکت وضعی (طبیعی) به حرکت انتقالی (الهی) منتقل می‌کنند . ...

باید اهداف الهی، انسانی، اقتصادی، معیشتی، اجتماعی، تربیتی و حماسی این خطبه را درک کرد. ...

ادامه

نویسنده/نویسندگان: علامه محمد رضا حکیمی
بازدید کننده: 222

الهیات الهی و الهیات بشری(جلد اول)

چکیده کتاب

الهیات الهی و الهیات بشری

الهیات الهی و الهیات بشری، مؤلف: محمدرضا حکیمی، ناشر: انتشارات دلیل ما، چاپ اول: زمستان 1386.
این کتاب شامل 443 صفحه است، که مؤلف آن را به:
ـ خورشید هماره تابان آفاق تربیت. آموزگار بزرگ عقل و عقلانیت.
ـ معلم توحید حق و حق معرفت.
ـ بزرگترین میراث‌گذار «علوم انسانی» برای بشریت و .... حضرت امام جعفر صادق(ع) تقدیم کرده است.
مقدمه‌ی این کتاب، با عنوان (با راستینان- سرآغاز)، شرح مفصلی است در مورد تدوین و نشر کتاب «مکتب تفکیک»، که صفحات 29الی79 این کتاب را در برمی‌گیرد.
با راستینان- سرآغاز-
هدف از تدوین و نشر کتاب «مکتب تفکیک» روشن ساختن این موضوع بسیار مهم وحیانی است که معارف قرآنی، و علوم محمدی، و تعالیم اوصیائی، یا به تعبیر دیگر: «مکتب ثقلین» (انی تارک فیکم الثقلین) از کمال انسجام و غنای معارفی و استحکام ساختاری کامل برخوردار است.
این مکتب در چرخه‌های گوناگون زمان، و در هر جای جهان، از هر مکتب و مذهب، و فکر و فرقه، و فلسفه و عرفان بی نیاز است. خدا را شکر کتاب مکتب تفکیک، رسالت خویش را ادا کرده و راه راستان (...اتقوالله و کونوا مع الصادقین)1 را سپرد. و باعث زنده کردن «ذهنیت فطری» موجود در انسان شد؛ یعنی ذهنیتی اسلامی که همواره معتقد بوده و هست، که «قرآن کریم» وحی آسمانی وکتاب الهی و معجزه‌ی جاویدان محمدی است، و هیچ اندیشه و گفته‌ای از هر روزگار و هرجا و هرکس شایستگی برابری با آن را ندارد. از این‌رو کتاب «مکتب تفکیک»، ژرفترین و بنیادی‌ترین راه «بازگشت به قرآن» را نشان می دهد و خوانندگان را به «فهم مستقل قرآنی»2 ، و مرزبانی از حریم «استقلال معارف وحیانی» و «علوم محمدی» و «تعالیم اوصیایی» دعوت می‌کند.

ادامه

نویسنده/نویسندگان: علامه محمد رضا حکیمی/ چکیده نویس: م.نایبی
بازدید کننده: 904

حج

چکیده ای کوتاه از کتاب حج
دکتر علی شریعتی 

 شناسه کتاب: تحلیلی از مناسک حج، دکتر شریعتی، چاپ چهارم، سال 1370، انتشارات الهام.

این نوشته، چکیده ای کوتاه از تفسیر و تحلیل دکتر شریعتی دربارة آداب و احکام حج است.
دکتر می نویسد: این مناسک رسالة فقهی نیست، رسالة فکری است. این است که دکتر کوشیده تا "مناسک حج" را تفسیر کند، آن هم نه به نام یک "روحانی"، یک "مرجع اسلامی"، که به نام یک "حج کنندة مسلمان" آن چنان که در بازگشت از حج ، حق دارد از حج سخن بگوید و از آنچه در آن یافته است، و می گوید و دیگران نیز حق دارند به سخنش گوش دهند و گوش می دهند. و این نه تنها یک حق است، و شاید، این رسم که در بازگشت حج – نه چون رسم سفر که مردم به دیدار مسافر می روند- زائر حج، خود، خویشان و آشنایان و همسایگان خویش را دعوت می کند، برای این بوده است، که هر سال، بدینگونه مسألة حج در افکار طرح شود و موضوع بحث گردد و هرکسی آنچه را در میعاد خویش با خدا و خلق برداشت کرده است، به سرزمین خویش، ره آورد بیاورد و به جمع خویش سوغات دهد و این یک آموزش بزرگ حج است که هر سال، اقلیتی که توانسته اند ، عملاً، و اکثریتی که نتوانسته اند، نظراً در حج شرکت می کنند.

ادامه

نویسنده/نویسندگان: دکتر علی شریعتی/ چکیده نویس: ن. انصاری
بازدید کننده: 817

چگونگی تعامل با دگر اندیشان و منکران غیر معاند حق

چگونگی تعامل با دگر اندیشان و منکران غیر معاند حق

یکم : اصل همبستگی اندام وار انسان ها

« اصل همبستگی اندام وار انسان‌ها » وتاثیر وتاثر متقابلی که سلامت یا فساد انسان‌ها می‌تواند بر سلامت وفساد دیگران داشته باشد، حقیقتی است در ازنای تاریخ بشر ، بسیاری از دانشوران نوع دوست برآن تاکید داشته‌اند و میراث مکتوب بشری نیز مشحون از نمونه‌های مؤید آن است . بسیاری از ارزش‌های انسانی در پرتو اعقاد به این اصل بارور می‌شوند و زیست انسانی و اخلاقی آدمیان ، بخصوص در عرصه جمعی ، مدیون این پندار است .

باید از دیدگاه بدبینانه‌ای که انسان را گرگ انسان[1] تفسیر می‌کند، عبور کنیم و نظر گاهی را نیز که بر خدای انسان[2] بودن انسان تکیه دارد، ملاک داوری قرار ندهیم، چرا که هر یک از صاحبان این دو نظریه بر نیمی از حقیقت انسان چشم دوخته‌اند و نیم دیگر را به عمد یا خطا نادیده انگاشته‌اند .

باری، با پذیرش نظریه ترکیبی قرآن درباره انسان که او را « شیطان ـ خدا» یا « حیوان ـ فرشته» یا « لجن ـ روح» یا  « ماده ـ معنا» تفسیر می‌کند و با اذعان به این حقیقت که آدمی اگر جانب شیطانی خود را پرورش دهد می‌تواند خطرناک‌تر از دیگر حیوانات شود و اگر به جانب خدایی وجودش رو کند و آن را بپرورد ، بر جایگاهی می‌نشیند که ملک را به آن دسترسی نشاید[3] ، می‌توان بر درستی این سخن افلاطون پای فشرد که در توصیف جامعه آرمانی خویش می‌گوید : « ...در شهر ما نفع هر یک از افراد ، نفع عموم است و نفع مشترک خوانده می‌شود و همین وحدت، موجب آن است که افراد در اندوه و شادی یگدیگر کاملا شریک باشند ...» [4]و یا این سخن « گوته» را مورد توجه قرار داد که گفته است: من در کنه وجود خویش همه نوع بشر را در آغوش خواهم کشید و در روح و روانم والاترین و پست ترین را جای خواهم داد و شادمانی ‌ها و مصیبت ‌هایش را در سینه‌ام انبوه خواهم کرد؛ و بدین گونه جان خود را به گستردگی جان بشر خواهم کرد. [5] این"سینه فراخی" و گستردگی وجودی از امثال این آیه قرآن سرچشمه می‌گیرد که به صراحت می‌فرماید : هرکس فردی را بکشد یا زنده کند، چنان است که همگان را کشته یا زنده کرده است"...

ادامه

نویسنده/نویسندگان: علی باقری فر. دانش آموخته حوزه و مدیر مؤسسه دین پژوهی بشرا
بازدید کننده: 412

نهمین نشست 87

نقش میراث های ادبی ایران در پاسخگویی به نیاز انسان امروز
سخنران: دکتر حسینعلی قبادی
چرا ادبيات فارسي جهان شمول شده؟ در پاسخ باید گفت:
اولاً: بر اساس همان اطلاع كمي كه ما از ادبيات ايراني قبل از اسلام داريم، این ادبیات، غني، پربار و پر شاخ و برگ بوده است. مدارك متقني وجود دارد كه حتي در آتن، قبل از افلاطون و ارسطو، بخش‌هايي از اوستا خوانده مي‌شده و از ادبيات ايراني سخن مي‌رفته است. حكمت خسرواني- ايراني به آنجا رفته بوده است و بعدها كه اسكندر به ايران حمله مي‌كند، مغلوب فرهنگ ايراني مي‌شود. در دوران حكومت سلوكيان وضعيت روشن‌تر است، ميراث‌هاي ما را يونانيان بردند و خيلي هم متحول شدند.
ثانياً: ادبيات فارسي دري در خاستگاه و زادگاهش قبل از اينكه شكل بگيرد، حاصل مهاجرت‌هاي فراواني در ايران بزرگ است. یعنی زباني تلفيقی است که از ناحيه‌ی جنوبي ايران مهاجرت كرده، در خراسان و ماوراء النهر ساكن شده است. در زمان صفاريان هم زبان رسمي، دولتي و ديواني گشته است. يعني اين زبان به شدت، زبان فرهنگي بوده و تمام خرده‌ فرهنگ‌هاي ايراني را جمع و با خودش حمل كرده است. اين است كه با يك شعر رودكي:
 بوي جوي موليان آيد همي / ياد يار مهربان آيد همي  ریگ آموی و درشتی‌هاي او / زير پايم پرنيان آيد همي
 امير ساماني رضايت مي‌دهد كه حداقل دو تا پايتخت داشته باشد. یکی زمستاني و دیگری تابستاني. تا اينجا را از پايتختي نيندازد. اين خاصيت زبان منحصر به فردي است كه همراه خودش كوهي از فرهنگ را حمل مي‌كند.
ادامه

نویسنده/نویسندگان: ن. انصاری
بازدید کننده: 588

مرجع تحقیق و نه تقلید

مرجع تحقیق و نه تقلید

نویسنده: محمد اسفندیاری
 در پاسداشت مقام علمی استاد عزیزالله عطاردی

به نقل از سایت: کتاب نیوز

پیش از پرداختن به موضوع این مقاله، از عنوان آن باید آغاز کنم که تعبیری است نارایج.
راست اینکه بیشترین اهتمام حوزه‌های علمیه، معطوف به پرورش مراجع تقلید است و کتاب و درس‌های رایج در آن، اگر تا پایان برگرفته شود، مرجع تقلید می‌پرورد. هم و غم مراجع تقلید، تحقیق در فروع دین یا احکام شریعت است و وجودشان بسیار ضروری و سودمند اما در کنار آن، به طبقه دیگری نیاز است که می‌سزد آنها را مرجع تحقیق نامید و کتاب‌ها و درس‌های حوزه، برای پرورش این عده تدارک نشده است.
مراجع تحقیق در همه رشته‌های علوم دینی، جز فروع دین، تحقیق می‌کنند؛ قرآن، حدیث، تاریخ کلام، عرفان و ... مخاطب مراجع تقلید، مقلدان هستند و حاصل کارشان، رساله عملیه است اما مخاطب مراجع تحقیق، محققان هستند و ثمره کارشان، رساله علمیه است. از این 2 دسته، مراجع تقلید همواره قدر می‌بینند و بر صدر می‌نشینند ولی مراجع تحقیق نه تنها حقشان گزارده نمی‌شود که گاهی بی‌مهری نیز می‌بینند. آری، تلخ است اگر گفته شود که حوزه‌های علمیه، به صورت رسمی یعنی از طریق کتاب‌ها و درس‌های رایج، مرجع تحقیق نمی‌پرورد و بستری خاص برای آنها فراهم نشده است اما واقعیت شیرین هم باید گفته شود که چه بسیار مراجع تحقیقی که از همین حوزه‌های علمیه برخاسته‌اند. در حوزه‌ها برای پرورش مرجع تحقیق، مقتضی، موجود نیست ولی مانع، مفقود است و همین فقدان مانع، کافی است که در این محیط مالامال از کتاب و درس، مرجع تحقیق به هم برسد...

ادامه

نویسنده/نویسندگان: محمد اسفندیاری
بازدید کننده: 448

هشتمین نشست 87

بازشناسی نقش دین در توسعه

آقای دکتر شجاعی زند گفت:
• از اوان تأسيس ج.ا.ا. دربارة «دين و توسعه» بحث‌هاي فراواني شده است: نه لزومي به تكرار است و  نه مجالي دراين فرصت كوتاه براي مرور آنها.  بنده تنها قصد طرح و تعقيب يكي از آنها را دارم.
• به اعتباري مي‌توان بحث‌هاي «دين و توسعه» را در سه شاخه از هم تفكيك كرد:
o نگرش دين به توسعه: يعني دين چه نگاهي به توسعه دارد
o تأثير توسعه بر دين: پيامدها و اثرات توسعه بر دين و دينداري
o نقش دين در توسعه:
بحث ما ناظر به وجه سوم است؛ اما براي مشخص شدنِ آن، ناگزير اشاراتي گذرا به دو بحث ديگر هم خواهيم داشت.
1.   در يك تعريف بسيار موجز و خنثي از توسعه مي‌توان براي آن دو مشخصه قائل شد:
• اهتمام به «دنيا»
• تلاش براي «تغيير» به منظور بهبود زندگي
o در ذيل بحث «نگرش دين به توسعه»، عمدتاً چنين گمان مي‌شد كه دين به دليل «تنش‌هايش با دنيا» و «نگراني‌هايش از تغيير»، ضد توسعه است. (مؤيدات آن را هم در آموزه‌هاي اديان و هم در تجربة تاريخي اديان مي‌توان يافت)
o اين بحث از مجادلات قبل از انقلاب و دهة اول است. بحث‌هاي «دين و دنيا» و «دين و تحول».
o امروزه كمتر كسي آن را جدي مي‌گيرد؛ دربارة اسلام كه اصلاً موضوعيت ندارد و دربارة مسيحيت هم چندان دنبال نمي‌شود (كار وبر).
o به علاوه اديان هم بيگانگي و نگراني‌اشان را ترميم كرده‌اند.
2.   ذيل شاخة دوم، در بحث «اثر توسعه بر دين» با اين مسائل مواجه بوده‌ايم:
• بررسي اثر تغييرات حاد بر دين
• افزايش اهتمامات دنيوي و رفاه و دنياداري بر دينداران
• اثر ساخت‌هاي تمايز‌يافته بر موقعيت دين
• اثر مناسبات پيچيده و گزلشافتي بر دينداري
• اثر رقابت و تسابق بر اخوت ديني و از اين قبيل
كه در بحث‌هاي «سنت و مدرن» و «دين و مدرنيته» و مشخصاً در بحث «عرفي‌شدن» مطرح و دنبال شده است (عمدتاً در دهة دوم)
3. بحث ما در شاخة سوم است كه عمدتاً در سال‌هاي اخير مطرح شده است؛ «نقش دين در توسعه»:
• اساساً آيا مي‌توان و لازم است كه نقشي براي دين در توسعه قائل شد؟
• اگر آري، اين نقش چيست؟
• در كدام يك از مراحل يا اجزاي توسعه و به چه نحو ايفا مي‌گردد؟
• در تعريف مفهوم توسعه و تعيين ابعاد آن؟
• در انگيزه‌بخشي براي مطالبة توسعه؟
• در هدف‌گذاري و تعيين اولويت‌ها؟
• در طراحي مسير؟

ادامه

نویسنده/نویسندگان: ن.انصاری
بازدید کننده: 495

نگاه تمدنی به انرژی

سخنرانی دکتر مسعود غفاری

نگاه تمدنی به انرژی/ مسعود غفاری   

ايران اکونوميست: فروزان آصف نخعی: چهارمین پیش همایش همایش 100 سالگی نفت ایران در پژوهشگاه علوم انسانی جهاد دانشگاهی برگزار شد. این پیش همایش به مسائل نفت جنوب پرداخت اما دکتر غفاری به عنوان دبیر همایش موضوع تازه ای را مطرح کرد. اوج تولید نفت، امروزه باعث شده خارج از قواعد عرضه و تقاضای بازار قیمت ها افزایش یابد. با ورود حدود دو میلیارد جمعیت به حوزه مصرف انرژی مدرن یعنی جمعیت چین و هند، موضوع انرژی های جایگزین به بحث روز تبدیل شده است اما برخی از دانشمندان به چشم انداز بلندمدت مصرف انرژی در سیاره زمین، انرژی خورشیدی و انرژی کهکشانی نظر دارند.

ادامه

نویسنده/نویسندگان: سخنرانی دکتر مسعود غفاری/ سایت ایران اکونومیست
بازدید کننده: 1015

خرد جمعي؛ ابزار شكل گيري حلقه رسانه اي امام صادق(ع)

مطالعه زندگي هريك از بزرگان كه در راه تعالي كمال انسان گامي برداشته اند، مي تواند فوايد بسياري داشته باشد. ترسيم راه ها و روشهاي طي شده توسط آنان و نيز دانستن نتيجه اين راهها، بركات و ثمرات بي شماري دارد. مطالعه زندگي امامان معصوم(ع) كه در زمينه هاي مختلف به عنوان الگوهاي بي بديل و ستارگان پر فروغ آسمان حكمت و معرفت و اخلاق شناخته شده اند، درهمين راستاست.
امام صادق(ع) در تاريخ به عنوان رهبري بي نظير در عرصه هاي گوناگون درخشيد و اينك پس از گذشت قرنها، هنوز جامعه اسلامي، خود را مديون آثار و نتايج دستاوردهاي علمي ايشان مي داند.
به مناسبت شهادت آن امام همام، در گفتگويي با دكتر مسعود اديب، پژوهشگر وعضو هيأت علمي دانشگاه مفيد، به بررسي راه هاي رفته و آثار مديريت امام ششم(ع) در عرصه فرهنگ پرداخته ايم. همراه ما باشيد...

ادامه

نویسنده/نویسندگان: طيبه مروت منبع: سایت روزنامه قدس
بازدید کننده: 887

نشست هفتم 87

موضوع: نقش عالمان شیعه در تبیین مسئله غیبت

سخنران: حجت  الاسلام حسن طارمی

وی بحث خود را این‌گونه آغاز کرد:
در مباحث مربوط به وجود امام عصر، مهمترین مسئله بعد از اثبات امامت ایشان، مسئله غیبت است. و با طرح این سؤال که چگونه می‌توان بین مسئله امامت و غیبت امام زمان (عج) جمع کرد؟ بحث خود را چنین ادامه داد که مسائلی که اطراف محور غیبت امام دوازدهم شکل می‌گیرد و باید به آنها پاسخ داد، عبارتند از:
اثبات غیبت، تحکیم غیبت، ویژگی‌های عصر غیبت، فرجام غیبت و ارتباط با امام عصر در زمان غیبت و وظایف ما در زمان غیبت.
ایشان با اشاره به اینکه بحث مسئله غیبت به لحاظ ماهیتی؛ تاریخی، حدیثی و کلامی است، برای فهم مطالب بعدی در این زمینه گزارشی کتابشناسانه ارائه دادند.
بر مبنای این گزارش در قرن چهارم و پنجم با بسامد بسیار بالایی از کتابهایی که عالمان شیعه در مقوله غیبت نوشته‌اند، مواجه هستیم که هر کدام از منظری به این موضوع نگاه کرده‌اند0
کتابهایی که جنبه حدیثی دارند، عبارتند از:
1- الإمامه و التبصره من الحیره: قدیمی‌ترین کتاب در این زمینه است و این کتاب بر یک نکته بسیار مهمی که نشان‌دهنده‌ی وضع فکری عصر غیبت  صغری است، تأکید دارد. اینکه غیبت با حیرت همراه است و چگونه بصیرت دهیم که از حیرت آزاد شویم. (نویسنده این کتاب پدر شیخ صدوق است که در عصر غیبت زندگی می‌کرده است.)
2- کتاب الغیبه: نویسنده این کتاب ابن أبی زینب نعمانی، معروف به کاتب نعمانی است که شاگرد و راوی کتاب کافی کلینی است. که در بغداد کاتب بوده و مقام اداری هم داشته است.
3- کمال الدین و تمام النعمه از شیخ صدوق: که درباره‌ی اثبات غیبت است و به پرسش‌های منتقدان شیعه پاسخ می‌دهد و به سبک و دلالت ایشان نوشته شده است..  آغاز این کتاب نکته زیبایی دارد و اینکه شیخ صدوق در عالم رؤیا در مکه به محضر امام عصر (عج) رسیده است.

ادامه

نویسنده/نویسندگان: م. نایبی- ن. انصاری
بازدید کننده: 844

نشست ششم 87

قرآن و حقوق شهروندی

سخنران: دکتر کاظم قاضی زاده

امروزه کشورهای مختلف جهان به حقوق شهروندی اهتمام ویژه‌ای دارند و اگرچه دنیای جدید ادعای سردمداری و ابداع و نظریه‌پردازی در این عرصه را دارد، ولی به نظر می‌رسد که ریشه‌های بحث توجه به حقوق شهروندی، در متون دینی و سیره معصومین وجود دارد.
ایشان در ادامه به تبیین مفاهیم «حق»، «حقوق»، «شهروند» و «حقوق شهروندی» پرداختند.
حق در لغت به معنای یک امر ثابت است. این کلمه در قرآن بیش از 247 بار آمده است.
اما با توجه به آیه (ذلک بأن الله هو الحق)، مصداق کامل و اتم حق، خداوند متعال است.
حق اصطلاحاً به مجموعه‌ای از شایستگی‌ها یا  بایستگی‌هایی گفته می شود که باید درحوزه‌ی زندگی فردی و اجتماعی مورد توجه قرار بگیرد. بنابراین حقوق، مطالباتی است که انسانها در ارتباط با یکدیگر در عرصه‌های اجتماعی یا فردی دارند و شهروند، به مجموعه‌ای از کسانی می‌گویند که در یک جامعه زندگی می‌کنند و کار و هدف مشترکی دارند. اکنون با توجه به مطالب گفته شده می‌توان حقوق شهروندی را این‌گونه تعریف کرد: "حقوق متعلق به همه‌ی کسانی که در یک مجموعه اجتماعی زندگی می‌کنند و می‌توانند اهداف مشترکی را دنبال کرده و در اداره یک جامعه سهیم باشند".

ادامه

نویسنده/نویسندگان: م. نایبی
بازدید کننده: 882

نشست پنجم

عقل از دیدگاه فلسفه و مکتب اهل بیت (ع)

سخنران: دکتر رضا برنجکار

پنجمین نشست اندیشه‌های جاوید، جمعه مورخ 29/6/1387، رآس ساعت21 مصادف با شب نوزدهم ماه مبارک رمضان و یکی از لیالی پر خیر و برکت قدر، در تالار علامه امینی با حضور جمع زیادی از میهمانان و با سخنرانی دکتر رضا برنجکار با موضوع« عقل از دیدگاه فلاسفه و مکتب اهل بیت (علیهم السلام)»، آغاز شد.
قبل از شروع سخنرانی، ابتدا  با نمایش گذاشتن چند اسلاید  درباره فعالیتها، مدارج علمی، سوابق و کتابهای تألیفی آقای برنجکار، معرفی اجمالی از ایشان به عمل آمد.
پس از تلاوت آیاتی چند از کلام الله مجید ، معاونت آموزش و پژوهش مؤسسه، ضمن خوشآمدگویی به حاضران ، شرح مختصری از زندگینامه و فعالیتهای دکتر رضا برنجکار را برای حاضران قرائت کردند و  از ایشان را برای سخنرانی دعوت نمودند.
آقای دکتر برنجکار رأس ساعت 21:30 بعد از عرض سلام  و آرزوی قبولی طاعات و عبادات حاضران در ماه مبارک رمضان و ابراز خوشحالی از آمدن به یزد و حضور در مؤسسه، بحث خود را با مقدمه‌ای درباره‌ی تاریخ عقل و تعقل و معنای لغوی عقل، آغاز کردند.

ادامه

نویسنده/نویسندگان: م. نایبی
بازدید کننده: 842

نشست چهارم 87

 قرآن، بیداری و بین الملل اسلامی

سخنران: دکتر ابوالفضل خوش منش

سخنرانی رأس ساعت 21:20 دقیقه شنبه مورخ 9/6/1387 در تالار علامه امینی با حضور میهمانان و با موضوع «قرآن، بیداری و بین الملل اسلامی» آغاز شد.
در ابتدای محفل آیات آغازین سوره حجرات تلاوت شد . سپس حجت الاسلام انصاری، معاونت آموزش و پژوهش مؤسسه، ضمن خوش آمد گویی به حاضران، گوشه ای از فعالیت و کار های پژوهشی سخنران را یاد کرده و از ایشان  جهت سخنرانی دعوت نمود.
 دکتر خوش منش با درود و سلام بر محمد و آل محمد (ص)، از تشرف و آمدن به یزد ابراز خوشحالی و خرسندی کردند و شهر یزد را به عنوان شهر دارالعباده ی یزدان، گره خورده با پیشینه‌ی توحیدی و شهر همزیستی پر مهر و صفای ادیان و نحله‌ها، معرفی کردند. و با خواندن این غزل از حافظ: :
عمر بگذشت به بی‌حاصلی و بوالهوسی
ای پسر جام می‌ام ده که به پیری برسی
چه شکرها هست در این شهر که قانع شده‌اند
شاهبازان طریقت به شکار مگسی
کاروان رفت و تو در خواب و بیابان در پیش
وه که غافل ز چنین غلغل چندین جرسی
لمع البرق من الطور فآنست به
فلعلی لک آت بشها ب قبسی
که به آتش برافروخته در طور تلمیح و اشاره دارد و متناسب با آتش مقدس در آیین زرتشتیان است، بحث خود را پیرامون موضوع آغاز کردند.

ادامه

نویسنده/نویسندگان: مدیر سایت
بازدید کننده: 339

نقد و تأملی در روش تفسیری علامه طباطبایی (ره) ذیل آیات مربوط به ایمان

چکيده

«علامه طباطبايي» (ره) از يک سو يکي از بزرگ ترين فلاسفه اسلامي معاصر و از سوي ديگر مفسري چيره دست بوده اند که در تفسير قرآن به عنوان يک متن وحياني روش تفسيري خاص به خود يعني تفسير قرآن به قرآن را دنبال مي کنند اما باز به نظر مي رسد كه ديدگاه هاي تفسيري ايشان تا حد زيادي متاثر از انديشه فلسفي ايشان در حکمت متعاليه باشد. بدين منظور در اين گفتار دسته اي از آيات قرآن که بيانگر ماهيت ايمان ديني هستند را انتخاب کرده ايم و به تحليل تفسير ايشان ذيل آيات مربوط پرداخته ايم، تا نوع استنباط هاي ايشان در اين دسته از آيات بهتر تبيين گردد.

کليد واژه ها: ايمان، تصديق، حکم، علم حصولي، علم حضوري، هرمنوتيك مخاطب محور، هرمنوتيك متن محور.

ادامه

نویسنده/نویسندگان: حميد رضا عبدلي مهرجردي کارشناسی ارشد فلسفه- از پژوهشگران مؤسسه اخوان دستمالچی
بازدید کننده: 1025

فاطمیات (ساختار دهي مجدد بانوي بزرگ ، به ذهنيت قرآني امت) علامه حکیمی

استاد در این مقاله نوشته اند:

خطبه ي بانوي بزرگ، "خطبه فدكيه" نبود. اين نامگذاري، حاكي از غفلت از اسرار تاريخ و تحولات تاريخي و تأثير تاريخ سازان بزرگ، و ساختار دهان سترگ، چونان بانوي كبري (س) است.

و نیز نوشته اند:

اينجانب مدتي است به اين امر مي انديشم، كه "خطبه ي فاطميه" را از حوزه ي اين نامگذاري موهن "فدكيه" نجات دهد، و شأن الهي و انبيايي اين خطبه را - تا حدي- روشن سازد، و تجلي ثاني محمّد (ص) - پيامبر آخر الزّمان-  را، در کلمه به کلمه، و سطر به سطر اين خطبه (يا منشورابديّت ارزش ها)، نشان دهد. و اصولي را که بانوي بزرگ در اين سخنراني منحصر به فرد در تاريخ، براي بشريت - با تلخيص بينات قرآني- باز گفته است فرا آورد. من اين اصول را "فاطميات" ناميده ام. و اميد است بتوانم در کتابي به اين نام (فاطميات) ... بنويسم، اين اصول را تکميل کنم. و نشان دهم ...

خواندن این مقال کوتاه را توصیه می کنیم.

ادامه

نویسنده/نویسندگان: علامه محمد رضا حکیمی
بازدید کننده: 972

نشست دوم 87

مولوی و تقابل عقل و عشق

دومين نشست انديشه هاي جاويد با حضور دکتر شيرين بياني، نويسنده و استاد تاريخ در شامگاه نهم خرداد ماه در تالار علامه اميني، مؤسسه فرهنگي، تحقيقاتي اخوان دستمالچي، برگزار شد. دکتر بياني در اين نشست به ارائه ي مقاله خود در موضوع: "مولوي و تقابل عقل و عشق" پرداخت.
وي در آغاز سخن با ابراز خوشوقتي از حضور در اين نشست و ديدار با دوستان شناس و ناشناس يزدي، نگاهي گذرا بر زندگي جلال  الدين مولوي از آغاز تا ملاقات با شمس تبريزي داشت.

ادامه

نویسنده/نویسندگان: مدیر سایت
بازدید کننده: 325

نشست اول 87

اولین نشست اندیشه های جاوید در سال 87 با حضور دکتر محمود مهر محمدی در تالار علامه امینی برگزار شد. در این نشست  وی پیرامون بازخوانی الگوهای تربیت دینی جوانان متناسب با اقتضائات عصر جدید سخن گفته و ضمن بر شمردن زمینه های گریز پاره ای جوانان از آموزه های دینی و برخورد دلسردانه با مسایل آن، راهکارهایی را برای برون رفت از وضع کنونی پیشنهاد کرد که تامل در آنها برای دست اندرکاران تربیت و بویژه آموزش دینی مفید خواهد بود.  گزارش این نشست را در ادامه می توانید بخوانید.

ادامه

نویسنده/نویسندگان: مدیر سایت
بازدید کننده: 361

پايداري محيط زيست از ديدگاه اسلام

با افزايش توان فن‏آوري‌ها در بهره‏برداري از منابع طبيعي، تعادل زيست محيطي، در دو قرن حاضر به زيان طبيعت بر هم خورده كه پديده‏اي اسفبار و گاه جبران‏ناپذير بوده و در ربع قرن اخير از مرز جامعه گذشته است.

امروزه، جامعه بين‏الملل راه‏حل اين معضل را محافظت از محيط زيست مي‏داند و در اين راه، مايل است از دين كمك بگيرد. اين مقاله، مي‏كوشد تا شاخص‌هاي پايداري محيط زيست را از ديدگاه دين بررسي كند. براي اين منظور، ديدگاه، متخصصان و كارشناسان به طور عميق بررسي شد و نتايج نشان داد كه هر آنچه تاكنون تحت عنوان پايداري محيط زيست انجام گرفته، چيزي بيش از فعاليت‌هاي فني براي نگهداري از محيط زيست نبوده است. در حالي كه ارزش‌هاي بنيادي ديني، به دليل برخورداري از پشتوانه اخلاقي نقش اساسي‏تري در پايداري محيط زيست ايفا مي‏كنند. گام‌هاي پيشنهادي براي رسيدن به اين هدف عبارت‏اند از: رعايت تعادل در سياست‏گذاري‌ها، بها دادن به انسان، تأكيد بر آگاه‏سازي افراد و تجديد نظر عميق در تعهدات و مسئوليت‏پذيري مشترك.

ادامه

نویسنده/نویسندگان: نويسنده: باسم - پورسعيد منبع: خبرگزاری - فارس - به نقل از فصلنامه فرهنگ جهاد، شماره 33 و 34 به نقل از سایت باشگاه اندیشه
بازدید کننده: 1473

پايداري محيط زيست از ديدگاه اسلام (بخش دوم)

با افزايش توان فن‏آوري‌ها در بهره‏برداري از منابع طبيعي، تعادل زيست محيطي، در دو قرن حاضر به زيان طبيعت بر هم خورده كه پديده‏اي اسفبار و گاه جبران‏ناپذير بوده و در ربع قرن اخير از مرز جامعه گذشته است.

امروزه، جامعه بين‏الملل راه‏حل اين معضل را محافظت از محيط زيست مي‏داند و در اين راه، مايل است از دين كمك بگيرد. اين مقاله، مي‏كوشد تا شاخص‌هاي پايداري محيط زيست را از ديدگاه دين بررسي كند. براي اين منظور، ديدگاه، متخصصان و كارشناسان به طور عميق بررسي شد و نتايج نشان داد كه هر آنچه تاكنون تحت عنوان پايداري محيط زيست انجام گرفته، چيزي بيش از فعاليت‌هاي فني براي نگهداري از محيط زيست نبوده است. در حالي كه ارزش‌هاي بنيادي ديني، به دليل برخورداري از پشتوانه اخلاقي نقش اساسي‏تري در پايداري محيط زيست ايفا مي‏كنند. گام‌هاي پيشنهادي براي رسيدن به اين هدف عبارت‏اند از: رعايت تعادل در سياست‏گذاري‌ها، بها دادن به انسان، تأكيد بر آگاه‏سازي افراد و تجديد نظر عميق در تعهدات و مسئوليت‏پذيري مشترك. 
 
 
  

ادامه

نویسنده/نویسندگان: نويسنده: باسم - پورسعيد
بازدید کننده: 1881

نشست دوازدهم

شبی دیگر در تالار علامه امینی میزبان دکتر علیرضا بهشتی، فرزند شهید بهشتی بودیم. او سخن را با تکیه به آیه ای از قرآن آغاز کرد...
این آیه همه ی انسان ها را به همگرایی ویژه ای فرا می خواند .....
تعالوا الي كلمه سواء بيننا و بينكم ان لا نعبد الا الله و لا نشرك به شيئا

ادامه

نویسنده/نویسندگان: مدیر سایت
بازدید کننده: 289

درآمدي بر انسان‌شناسي و مردم‌شناسي

دنيايي كه ما در آن زندگي مي‌كنيم، رويدادهاي بي‌شماري را به خود ديده است. اين رويدادها انسان را وامي‌دارد تا درباره آنها بينديشد و براي شناخت و تبيين آنها بكوشد. شايد هنوز انسان، جالب‌ترين مخلوق اين دنيا باشد. حال انسان‌شناسي، مطالعه انسان است. اين دانش بشري هم انسان را به عنوان آفريده طبيعت و هم آفريننده فرهنگ مطالعه مي‌كند و علاقه‌مند است تكامل زيستي، اجتماعي و فرهنگي انسان را در گذشته و حال مورد پژوهش قرار دهد و نيز بررسي شيوه‌هاي زندگي مردمان جنگل‌هاي دورافتاده و ناشناخته همان قدر براي آن، داراي اهميت است كه مطالعه شيوه‌هاي زندگي ملت‌هاي پرجمعيت همراه با تكنولوژي پيشرفته آنان در واقع، يكي از موضوع‌هايي كه همواره براي ما انسان‌ها مطرح است. يافتن پاسخ‌هايي به اين پرسش‌هاست كه از كجا آمده‌ايم، آمدنمان براي چه بوده و به كجا مي‌رويم؟ به قول مولانا:
زكجا آمده‌ام، آمدنم بهر چه بود؟          به كجا مي‌روم آخر، ننمايي وطنمادامه

نویسنده/نویسندگان: ليدا كاكيا
بازدید کننده: 816

روايتگري، مدرنيته و تراژدي

استدلال من اين است كه مفهوم مدرن خود انساني (human self) يا سوژه فاعل شناسا (subject) نمي‌تواند به سادگي و به شكل پست مدرنيستي رد شود، چرا كه از جمله شرايط طرح پرسش‌هاي از حيث انساني مهم پيرامون معناداري (يابي معنايي) زندگي، حاجت به نگريستن به زندگي فردي به مثابه روايتي منسجم و داراي آغاز و پايان (مرگ) است. چنين پرسش‌هايي مسائل محوري انساني‌شناسي فلسفي هستند. به هر حال نه تنها شيوه‌هاي مدرن معنابخشي به زندگي مثل حكايت خطي در متون ادبي، بلكه شيوه‌هاي ماقبل مدرن مثل تراژدي نيز، بايد به طور جدي در طرح اين مسائل اخذ شوند.ادامه

نویسنده/نویسندگان: مترجم: حسين شقاقي
بازدید کننده: 384